Teneke Trampet

Hayati Uçar
801 views

GİTGİDE ÇILDIRAN, ÇIĞIRINDAN ÇIKAN DÜNYAYA KARŞI BİR PROTESTO!

“O gün, büyüklerin dünyasını ve kendi geleceğimi düşünürken bir şeye karar verdim; Artık büyümeyecektim ve üç yaşında, küçücük bir insan olarak kalacaktım…”
Filmin küçük kahramanı Oskar

Yönetmen : Volker Schlöndorff
Yapımcı : Franz Seitz
Senarist : Jean-Claude Carrière, Volker Schlöndorff
Nobel ödüllü Alman yazar Günter Grass ‘ın romanından uyarlanmış ve yazar filmin senaryosunun yazımına katkıda bulunmuştur.
Oyuncular :
David Bennent
Mario Adorf
Angela Winkler
Charles Aznavour

1959 yılında Günter Grass Teneke Trampet adlı eserini yayınlar. Bu roman, yazarın Danzig Üçlemesi adıyla anılan üç romanından ilkidir. Günter Grass’ın Danzig Üçlemesi’ni oluşturan romanları;
Teneke Trampet (Die Blechtrommel) 1959
Kedi ve Fare (Katz und Maus) 1961
Köpek Yılları (Hundejahre) 1963 dır.

Roman dünyada ses getirince film yapımcıları alegorik felsefe derinliği olan bu romanın filmini çekmeye karar verirler.
Teneke Trampet, Almanya, Fransa, Polonya ve Yugoslavya ortak yapımı olan 1979 yapımı bir dramatik savaş filmidir. Film kısaca, büyüklerin yozlaşmış dünyasına katılmamak için büyümemekte direnen bir çocuğun öyküsünü anlatır.
Dönem filmi olarak savaştan yeni çıkmış Almanya da geçer konu ve yine savaşında içinde olduğu çeşitli dönemleri kapsamlı setler ve orijinal mekanlarda bize sunar. Bir anlamda tarihin sayfalarındaki, 2. dünya savaşı sonrası insanların yeniden barışı inşa etmesinin fotoğraf ve videosunu izliyoruz aynı zamanda.
Filmde kır, kent ve aile bir bütün olarak geçişlerle eksiksiz anlatılmış.
Bir anlamda film bir sirk gösterisi (konunun içinde işlenmiş) gibi. Bir taraftan da ucube hayatların doğallığına tanık oluyoruz, tabi konu ucube bir fikirden doğarsa sosyal bağlantılarının da birbirini tamamlaması lazım.
Oyuncular rol yapmamış sanki yaşamışlar. Bu film onca ödülü boşuna hakketmemiş, kuyumcu titizliğiyle çalışılmış ver bu şahane eser çıkmış ortaya.

Filmin ilk girişinde doğum odasında bir kadının rahmine konuşan doktorun bebeğin dünyaya gelmesi için ikna çabaları var, bebek ise “neden dünyaya geleyim burada rahatım yerinde” der. Sonunda doktorun “dışarı gelirsen sana Teneke Trampet alacağım” sözü cazip gelir. Çocuk kendi içinden “Bu güzel bir teklif teneke trampet nedir bilmiyorum ama beni ikna etti” deyip rahim ağzından dünyaya gelir.
Büyümek istemeyen bir çocuğun büyümemesi fakat ergenlik ve sonrasını bir çocuk bedeninde sürdürmesi ve sonunda akıl hastanesi…
Filmde 2. Dünya Savaşının yaşandığı yıllarda Almanya’da doğan ve büyüyen Oskar Metzertath kendisini çevreleyen vahşete karşı direnmek ve çıldıran insanların içinde kendini korumak için büyümeyi reddeder. Bir oyuncak teneke trampet edinir ve sürekli çalar. Bu oyuncak trampeti ile konuşur, onunla direnir hayatın ve insanların kötülüklerine. Yani trampeti ile konuşur. Son derece yetenekli olan Oskar tiz sesiyle de istediği eşyayı kırabilmektedir ve her fırsatta bu becerisini büyüklerin aptallıklarını yüzlerine vurmak için kullanır. Trampetinin yetmediği zamanlarda ise o meşhur çığlığını atar.
Filmden kısaca bahsettik, sürprizler size kalsın.
Teneke Trampet, aralarında Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü ve Cannes Film Festivali’nin büyük ödülü Altın Palmiyenin de olduğu 13 ödül kazanmıştır.
Kitabı okuyup, filmi de izlemeli diyorum.